Phóng viên Titan Sports Thẩm Thiên Hạo
Lại là Thổ Nhĩ Kỳ. Đối với chu kỳ đội tuyển quốc gia trước đây của Mancini, đối thủ không hề xa lạ này vừa là khởi đầu của câu chuyện đẹp nhất, vừa là cái kết buồn nhất của câu chuyện cổ tích. Ngày 11/6/2021, tại sân Olimpico ở Rome, Italia thắng đậm Thổ Nhĩ Kỳ 3-0, lần đầu tiên trong lịch sử đội bóng thắng cách biệt ba bàn trong trận ra quân ở vòng chung kết Euro, cũng mở ra hành trình thăng hoa dẫn tới chức vô địch; ngày 29/3/2022, hai đội đá một trận giao hữu vô nghĩa tại Konya: khi đó, Italia vừa thua Bắc Macedonia ở Palermo, lần thứ hai liên tiếp vắng mặt tại World Cup, còn Thổ Nhĩ Kỳ thua Bồ Đào Nha ở một trận bán kết play-off khác. Trận đó Raspadori lập cú đúp, Italia thắng 3-2 trên sân khách, nhưng chẳng ai quan tâm, cũng chẳng ai cười nổi.
Lần này, điểm đến là Bursa, bầu không khí có phần nặng nề đã bao trùm đội tuyển ngay từ lúc lên đường. Mancini trước trận khẳng định đây "không phải trận play-off trụ hạng", nhưng nhiều tờ báo lớn của Italia đã xác định chuyến làm khách trước Thổ Nhĩ Kỳ là trận chiến trụ hạng của "Thiên thanh". Mancini để 10 cầu thủ, bao gồm cả Barella, ở lại Italia, và thực hiện tới 8 thay đổi trong đội hình xuất phát, điều này có nghĩa là ngoài thủ môn Donnarumma, trong số các cầu thủ đá ngoài chỉ có Tonali và Pio Esposito là tiếp tục đá chính.
Thay da đổi thịt
Sau đợt điều chỉnh mạnh tay, Italia thực sự khoác lên diện mạo mới, chơi trận đấu thăng hoa nhất trong thời gian qua. Điều này có lẽ cũng nhờ vào phong độ sa sút của đối thủ: giống Italia, Thổ Nhĩ Kỳ cũng bước vào chu kỳ mới với vết thương lòng, họ đã dự World Cup hè năm nay, nhưng màn thể hiện lại khiến người ta ngỡ ngàng. Trước trận, khán giả Bursa đã la ó quốc ca của đối thủ Italia, cũng như HLV trưởng người Italia của chính đội nhà là Montella. Mancini thời còn là cầu thủ, ở mùa giải cuối cùng tại Sampdoria từng sát cánh cùng Montella trẻ hơn mình 10 tuổi, nhưng giữa hai người không có nhiều quan hệ riêng tư.
Ngay cả những người quen cũ của Serie A trong đội hình Thổ Nhĩ Kỳ cũng làm nền cho sự hồi sinh của Italia. Cầu thủ chạy cánh Celik của Juventus trận này trở lại vị trí trung vệ lệch phải, đường chuyền ngang của Ruggeri ở phút thứ 9 chất lượng không quá cao, nhưng lại bị anh để lọt thẳng, nhờ đó Bastoni tì Ozcan, vẩy chân trái phá thế bế tắc; phút 22, cú sút của Kayode bị thủ môn đối phương cản phá, Celik lại phản ứng chậm nửa nhịp, để Frattesi đệm bóng bồi mà không bị cản trở chút nào. Bàn thắng thứ hai và thứ ba của Italia cách nhau 5 phút, cách thức giống hệt nhau, đều đến từ những pha phối hợp liên tục ở phần sân đối phương, do Kayode băng lên bên cánh phải nhận bóng dứt điểm. Khi Pio và Raspadori cùng đồng đội hoàn thành đường chuyền, hàng phòng ngự đội chủ nhà do Demiral dẫn đầu trông như tượng gỗ, hoàn toàn trở thành phông nền.
Trong bối cảnh đó, trận đấu dường như trở thành một lễ trao giải dành cho Italia. Tân binh xuất sắc nhất đương nhiên là Kayode, cú sút của anh tạo ra bàn thắng thứ hai của đội, rồi chính anh ghi bàn thứ ba, giá trị của cầu thủ chạy cánh Brentford đối với đội tuyển quốc gia này rõ ràng không chỉ giới hạn ở tốc độ, sức đột phá và những quả ném biên mạnh mẽ. Kayode duy trì mối đe dọa trực tiếp tới khung thành trong hiệp một, sang hiệp hai theo sự điều chỉnh chiến thuật của đội, anh chủ động giảm bớt mạo hiểm, còn có một pha chặn bóng đẹp mắt trong phòng ngự. Xét đến việc phong độ của Di Lorenzo sa sút rõ rệt, Kayode dự kiến sẽ cạnh tranh vị trí đá chính ở đội tuyển với Palestra.
Vai phụ xuất sắc nhất thuộc về Raspadori. Trên danh nghĩa anh là tiền đạo cánh phải trong sơ đồ 4-3-3, nhưng thực tế liên tục lùi vào khoảng trống giữa hậu vệ biên và trung vệ cũng như tuyến giữa, giúp đội có thêm một điểm nhận bóng ở trung lộ, đồng thời nhường lại cho Kayode cả một hành lang tốc độ cao bên cánh phải. Dù vai trò ở câu lạc bộ ngày càng mờ nhạt, anh luôn mang lại giá trị khó thay thế ở đội tuyển. Giải thưởng trở lại xuất sắc nhất được chia cho Bastoni và Frattesi: người trước khoác lại áo thiên thanh sau đêm ác mộng ở Zenica, và dùng một bàn thắng mở màn màn trình diễn tấn công kéo dài 20 phút của đội; người sau mùa giải trước ở câu lạc bộ trắng tay, ở đội tuyển cũng đã gần 2 năm không ghi bàn, lần này tìm lại được khứu giác nhạy bén như một chân sút hàng đầu, trong hơn 1 tháng gần đây đã có 4 bàn thắng.
Anh em sát cánh
Vai chính xuất sắc nhất đương nhiên là Pio Esposito: bất kể phong độ tổng thể của "Thiên thanh" có ổn hay không, thực lực đối thủ ra sao, anh đã là nhân vật chính không thể bàn cãi trên hàng công của đội bóng này. Anh trước tiên dùng pha làm tường quay lưng đặc trưng để kiến tạo, giúp Kayode ghi bàn đầu tiên cho đội tuyển, rồi đầu hiệp hai, sau khi cú sút của Tonali dội cột dọc, anh cúi người đánh đầu ghi bàn, đưa cách biệt trở lại 3 bàn. Ngoài ra, đối với Pio và gia đình Esposito, trận đấu này còn mang ý nghĩa đặc biệt: người đá cặp trên hàng công với anh đêm nay chính là anh trai Sebastiano.
Sebastiano và Pio cũng từ đây trở thành cặp anh em thứ 4 cùng ra sân trong lịch sử đội tuyển Italia, còn lần gần nhất tên của một cặp anh em cùng xuất hiện trong đội hình xuất phát phải ngược về tận 111 năm trước: ngày 31/1/1915, Italia thắng Thụy Sĩ 3-1 tại Turin, Aldo Cevenini và em trai Luigi cùng đá chính, và hai anh em ghi trọn 3 bàn thắng của đội (Aldo lập cú đúp, Luigi ghi một bàn). Trước đó, Giuseppe Milano và em trai Felice cũng từng cùng ra sân 3 lần cho Italia trong giai đoạn 1912-13.
Lần tiếp theo đội tuyển Italia chứng kiến "anh em cùng sân" đã là chuyện của thế kỷ 21: ngày 15/11/2000, Italia đánh bại Anh 1-0 trong trận giao hữu tại Turin, Gattuso hiếm hoi ghi bàn thắng duy nhất. Trận đó Filippo Inzaghi đá chính, còn Simone Inzaghi vào sân thay Delvecchio ở phút 61. Phút 72, "Super Pippo" lại bị thay bằng Del Piero, và 11 phút trong trận giao hữu này cũng trở thành lần duy nhất anh em nhà Inzaghi cùng sát cánh trên sân ở đội tuyển.
Trái lại, anh em nhà Baresi cùng hoạt động trong làng bóng Italia hơn mười năm lại chưa từng cùng ra sân cho "Thiên thanh": cả hai đều có tên trong danh sách dự Euro 1980, nhưng Franco Baresi không ra sân ở giải đấu năm đó, ngoài ra sự nghiệp đội tuyển của hai người gần như lệch nhau hoàn toàn. Cặp song sinh Cristian và Damiano Zenoni cũng đều từng được gọi lên đội tuyển, nhưng chưa từng cùng sân; Paolo Cannavaro thì chỉ từng được đội tuyển quốc gia triệu tập mà không được ra sân, cũng lỡ cơ hội đá cặp với anh trai Fabio (cầu thủ đá ngoài có số lần ra sân nhiều nhất lịch sử đội tuyển Italia).
Đáng nói là, từ trước khi Sebastiano và Pio cùng đá chính, người anh cả trong ba anh em Esposito là Salvatore đã có trận ra mắt đội tuyển vào năm 2022, chỉ là tiền vệ phòng ngự kỹ thuật với khả năng sút phạt điêu luyện này sau đó không đạt được bước nhảy vọt như kỳ vọng trong sự nghiệp, nhanh chóng rời xa Coverciano. Gia đình Esposito vẫn có lý do để tự hào: cả ba anh em đều khoác áo đội tuyển quốc gia, điều chưa từng xảy ra trong lịch sử bóng đá Italia. "Salvatore và Pio trước đó đều đã được triệu tập, nếu tôi không được gọi, chắc chắn tôi sẽ không tha thứ cho bản thân!" Sebastiano từng đùa trước đó. Giờ đây, anh cũng đã thực hiện được ước mơ. Sau chiến thắng đậm trên sân khách trước Thổ Nhĩ Kỳ, anh em nhà Esposito cùng 21 đồng đội khác bay ngay trong đêm về Florence, họ sẽ hội quân với 10 người khác tại Coverciano, chuẩn bị cho trận Nations League tiếp theo gặp Pháp.
